ACHTERGROND INFO VLOOIEN EN TEKEN

Vlooien en teken bij hond, kat, cavia, konijn, fret en overige huisdieren.

Ongedierte en de bestrijding ervan.

Dieren kunnen door tal van oorzaken ziek worden. Naast oorzaken als genetische aanleg en voedingsfouten zorgen parasieten voor veel problemen. Bij parasitisme fungeert een van beide als gastheer terwijl de ander als ongewenste gast optreedt. De parasiet krijgt zijn voedsel via zijn gastheer. Parasieten, bestaan als duidelijk zichtbare beestjes en als nauwelijks waarneembare virussen.
Hier wordt de uitwendige parasiet zoals de vlo en teek besproken. Vooral de vlo zorgt voor veel overlast en ergernis. Deze bloedzuigende en jeuk veroorzakende parasiet komt veel voor op honden, katten en knaagdieren en fungeert onder meer als tussen gastheer voor het overbrengen van lintwormen. Voldoende reden de parasieten goed te bestrijden.

De vlo

Vlooien zijn nog steeds de meest voorkomende huidparasieten bij honden, katten en knaagdieren. Ook bij diersoorten zoals konijn en fret worden ze gezien. Vlooien zijn beweeglijke bruinzwarte insecten die op hun gastheer springen om bloed te zuigen. vlo-hond
In tegenstelling tot wat de meeste mensen denken, wonen vlooien niet op een huisdier maar in uw huis. Er zijn nog steeds mensen die denken dat vlooien alleen bij "minder schone huishoudens" voorkomen. Dat is niet waar: iedereen die honden, katten of konijnen heeft kan met vlooien te maken krijgen. Uw huisdier loopt snel een vlo op.
Wereldwijd zijn er ongeveer 1900 soorten vlooien. In Nederland hebben we voornamelijk te maken met twee soorten vlooien: de kattenvlo (Ctenocefalides felis) en de hondenvlo (Ctenocefalides canis). De derde soort die voorkomt bij konijnen, namelijk Spilopsyllus cuniculi, of konijnenvlo, komt in Nederland heel weinig voor. Uw huisdier is meestal besmet met de kattenvlo, ook honden hebben meestal last van kattenvlooien. De mensenvlo is uitgestorven en komt al lang niet meer voor. Vlooien hebben bloed nodig om eitjes te kunnen leggen. De vlo zuigt bloed op bij de hond of de kat en daarna kunnen, na ongeveer 36 uur, de eerste eitjes al gelegd worden. Doet een vrouwtjesvlo dit gedurende drie weken, dan is eenvoudig uit te rekenen hoeveel jonge vlooien er in no time in uw huis te vinden zijn. Afhankelijk van de temperatuur en de luchtvochtigheid komen de eitjes uit na 1 - 10 dagen. De larven die dan rondkruipen, voeden zich met organisch materiaal wat ze tegenkomen. Tijdens dat kruipen vervellen de larven waarna de larve verandert in een pop. Door trillingen komt de pop meestal na een paar dagen uit, maar als er geen beweging is dan kan het wel anderhalf jaar duren voordat een pop uitkomt. Dit verklaart dat een vlooienplaag vaak optreed vlak na een vakantie. Soms is een temperatuurstijging, zoals het lekker doorverwarmen van de CV tegen de kerst, voldoende om, de feestdagen met veel vlooien door te brengen. Als men de cyclus van de vlo kent, is het ook duidelijk waar de zwakke punten van de vlo zitten en hoe het meest effectief de bestrijding van vlooien kan plaats vinden. Het beste is om de larve en volwassen vlo aan te pakken. Het meest effectief is de aanpak van de bestrijding van vlooien in twee delen. Ten eerste dient de vlo zelf bestreden te worden, ten tweede dient de omgeving te worden behandeld. Ook is het belangrijk om te ontwormen, de vlo is namelijk de overbrenger van de lintworm.

De levenscyclus van de vlo

Om de vlo afdoende te bestrijden, is het essentieel om iets van de biologie van de vlo af te weten. Bij de ontwikkeling van de vlo zijn vier stadia te onderscheiden: ei, larve, pop en volwassen vlo.

Het ei-stadium

Vlooieneitjes zijn wit en ovaal. eitjes-kat
Ze zijn net met het blote oog te zien. De eitjes worden op het huisdier gelegd. Ze plakken een paar uur aan de haren en vallen hierna van het huisdier in de leefomgeving. De meeste eitjes bevinden zich dus niet op het huisdier, maar in zijn leefomgeving.

Er zijn twee factoren van invloed op de groei van de eitjes:

- de temperatuur
- de vochtigheid

De meest ideale omstandigheden voor de vlooieneitjes is een temperatuur van 20-25° C en een vochtigheidsgraad van 70%. In deze omstandigheden kunnen de eitjes binnen 48 uur ontwikkelen tot larven. Onder minder gunstige omstandigheden duurt dit tot 12 dagen.

Het larve-stadium

De vlooienlarve (ongeveer 0,5 cm lang) lijkt op een vliegenmade, met harige uitsteeksels. De larve kan zich met deze uitsteeksels uitstekend vasthouden. Omdat de vlooienlarve lichtschuw is, verstopt ze zich op donkere plaatsen (bijvoorbeeld in naden en kieren en in de vloerbedekking). larve
De larve voedt zich met organisch verteerbaar materiaal. Het dieet bestaat voor het grootste deel uit de ontlasting van de volwassen vlooien. Voor een goede ontwikkeling van de larve, is vooral het opgedroogde bloed in de ontlasting van de volwassen vlo, essentieel. Larven zijn gevoeliger voor temperatuur en vochtigheid dan de eitjes. Als de vochtigheidsgraad lager dan 50% is, gaan de larven dood. In droge warme zomers zijn er veel minder vlooien dan in regenachtige warme zomers. Het larve stadium duurt normaal 7 tot 15 dagen, maar in een minder gunstig omgevingsklimaat kan de ontwikkeling wel maanden duren. In het larve stadium vervelt de larve 3 keer. Bij de laatste vervelling, hult de larve zich in een cocon. Zo begint het popstadium.

Het popstadium

De cocon beschermt de pop tegen invloeden van buitenaf en vormt een barrière tegen insecticiden. In de cocon ontwikkelt de pop zich, onder gunstige omstandigheden, in 5-7 dagen tot volwassen vlo. In minder gunstige omstandigheden kan de pop een jaar overleven. Het uitkomen van de pop wordt gestimuleerd door de lichaamswarmte van een gastheer en trillingen, die ontstaan als de gastheer langs loopt. Als de gastheer niet aanwezig is, komt de pop niet uit.

De volwassen vlo

De volwassen vlo is afgeplat. De poten zijn perfect ontwikkeld om te springen. 24 tot 48 uur nadat de pop uit de cocon is gekomen, voedt de vlo zich al met het bloed van de gastheer. Volwassen vlooien brengen bijna hun gehele leven op de gastheer door. Ze voeden zich meerdere keren per dag met bloed. Pas nadat een vrouwtje bloed heeft gezogen, kan ze eitjes leggen. Een vrouwtje is 10 tot 14 dagen vruchtbaar. De vlo legt 10 tot 20 eitjes per dag.

De teek

Ixodus teek Een teek is een insect met een grootte tot enkele millimeters. Een teek leeft van bloed dat wordt opgezogen bij honden en katten. Een wijfje kan tot 8-10 mm groot worden door zich vol te zuigen met bloed. Volgezogen lijkt een teek op een grijze tuinboon.
Teken klimmen in hoog gras of struiken en hechten zich aan de voorbijganger. Dit kan een dier of mens zijn. Een teek kan 3-6 jaar oud worden. De teek wacht tijdens zijn leven op een gelegenheid zich te hechten aan een hond, kat etc.. Hierna zal de teek zich in een week volzuigen met bloed en weer loslaten om vervolgens eitjes te gaan leggen in de omgeving. Teken zijn het meest actief in het voorjaar en herfst. In de winter zijn de teken niet actief.

Ziekten veroorzaakt door teken

Dermacentor reticulatus In Nederland komt het meeste voor de Ixodes ricinus teek. Deze teek heeft de bacterie Borrelia burgdorferi bij zich. Tijdens het bloed zuigen wordt deze bacterie worden overgedragen, waardoor de ziekte van Lyme kan ontstaan. De inschatting is dat ongeveer 20-30% van de volwassen teken besmet is met deze bacterie. De daadwerkelijke besmetting kan vanaf 24 uur nadat de teek zich heeft gehecht gaan plaats vinden. Voor de bestrijding van teken is het dan ook belangrijk een formule in te zetten die de teek direct doodt, op het moment dat de teek zich wil gaan hechten. Hierdoor wordt de besmetting voorkomen en valt de teek(dood) van uw dier af. Lyme kan het volgende veroorzaken bij uw huisdier: gewrichtsproblemen, koorts en een gebrek aan eetlust(sloom).
In Zuid-Europa zijn andere teken aanwezig. Deze teken worden tegenwoordig ook in geringe mate in Nederland waargenomen. Meestal worden ze meegenomen vanuit het buitenland. De betreffende teek kan zich alleen in huis handhaven, buitenshuis gaan de teek meestal dood. Deze teek kan de ziekten Babesiose en Ehrlichiose overdragen aan uw dier.
Babesiose kan het volgende veroorzaken bij uw dier: koorts, aantasting van de organen, aantasting hersenen en verlammingsverschijnselen en kan uiteindelijk tot de dood leiden.
Rhipicephalus sanguineus

Ehrlichiose

kan de het volgende veroorzaken bij uw dier: koorts, braken en na een paar weken ernstige bloedingen, aantasting zenuwsysteem en infecties overal in het lichaam.

Verwijderen van een teek

U kunt een teek het beste verwijder met een teken tangetje. Deze zijn in veel variaties verkrijgbaar. Gebruik nooit een vloeistof met alcohol om de teek te verdoven. Hierdoor gaat een teek overgeven en kan de besmette maaginhoud in de wond terecht komen. Het risico op een besmetting van uw dier wordt hierdoor aanzienlijk vergroot. Als de teek verwijdert is met een teken tangetje, is het zeer zinvol de plaats waar de teek bloed heeft opgezogen te gaan ontsmetten. Dit mag wel met een beetje alcohol.


"Tick Busters" onderzoek van Universiteit Utrecht wijst uit:


Utrecht, 18 juli 2007 - Uit het "Tick Busters" onderzoek van het Utrecht Centrum voor Teken-gebonden Ziekten (UCTD) van de Faculteit Diergeneeskunde blijkt dat er naast de bekende Nederlandse teken nu steeds meer buitenlandse teken worden gevonden in Nederland. Vooral honden zijn daar de dupe van. De periodes waarin "buitenlandse" teken actief zijn, wijken bovendien dusdanig af van de periodes die tot nu toe in Nederland gebruikelijk waren. Tegenwoordig vormen teken het hele jaar door een bedreiging voor honden. Hierdoor kunnen zij ernstige en soms zelfs fatale ziekten krijgen.

Het onderzoek werd uitgevoerd door de inzameling van teken via dierenartsen uit heel Nederland gedurende de periode juli 2005 tot en met oktober 2006. Er werden 4.298 teken ingezonden naar het UCTD, afkomstig van 1761 honden en 695 katten uit 249 dierenartsenpraktijken.

Meer fatale teken dan voorheen op verschillende plaatsen in Nederland.

Naast de bekende Ixodes teken werden Rhipicephalus teken, die tot nu toe alleen in het buitenland voorkwamen, in toenemende mate aangetroffen op honden die nooit in het buitenland zijn geweest. Deze teken brengen ehrlichiose over, een serieuze ziekte die te herkennen is aan bloedingen, koorts, gewichtsverlies en apathie.

Naast de Ixodes teken, die de ziekte van Lyme veroorzaken, en de Rhipicephalus teken is ook Dermacentor reticulatus inmiddels zo vaak door verschillende honden uit het buitenland meegenomen dat deze teek zich permanent in Nederland heeft gevestigd. Deze teek draagt babesiose over, een ziekte die te herkennen is aan koorts, bloedarmoede, donkere urine en nierfalen. Zonder behandeling is babesiose fataal voor de hond.

Er zijn al zes locaties ontdekt in Nederland waar de Dermacentor teek in grote aantallen in de begroeiing voorkomt. Dit zijn de Dintelse Gorzen, St.Philipsland, Slikken van de Heen, natuurgebied de Piet aan het Veerse meer in Zeeland, de Maashorst in Brabant en St. Maartenszee in Noord Holland. Opvallend daarbij is dat deze teken voornamelijk actief zijn tussen september en april, terwijl de voorheen "Nederlandse" teken tot nu toe vooral in de periode tussen april en oktober actief waren.

Goede preventie tegen teken is belangrijk

"Wat vroeger dus een kort tekenseizoen was, betekent nu een jaar lang last van verschillende soorten teken. Belangrijk voor hondenbezitters die vaak met hun viervoeter gaan wandelen in bossen en andere natuurgebieden, is het controleren op teken na iedere wandeling. De beste voorzorg is naar de dierenarts gaan en zorgen voor goede preventie. Tekenmiddelen die tweeledig werken zijn dan de beste. Bijvoorbeeld, een spot on anti-teken middel met amitraz zorgt ervoor dat een teek niet hecht en als er al een teek zit, dat deze sterft en dus geen kwaad kan doen." aldus Prof.dr. Frans Jongejan, leider van het onderzoek.

Ook van belang voor mensen

De bewezen toename van verschillende soorten teken en verschillende soorten ziekteverwekkers en het feit dat er niet langer sprake is van één tekenseizoen, leidt er toe dat ook de mens rekening moet houden met een veel breder scala aan ziekteverwekkers in teken dan de tot nu toe bekende ziekte van Lyme.

Nu duidelijk is geworden dat steeds meer teken worden geïmporteerd vanuit andere delen van Europa, wordt het onderzoek in breder Europees verband voortgezet. Het "Tick Busters" onderzoek werd gefinancierd door de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD). De resultaten zijn op 1 juli gepubliceerd in het Tijdschrift voor Diergeneeskunde (deel 132, aflevering 13, pagina 517-523).




vlo-hond Mail deze pagina    vlo-kat Toevoegen aan je Favorieten    teek-hond Print deze pagina